▪ پروتزهای من به راحتی قبل نیستند، قبل از مراجعه به دندانپزشک، آیا می توانم مواد مختلفی را آزمایش کنم تا وضعیت آنها بهتر شود؟
اگر پروتزها به درستی نگهداری شوند، شکل آنها تغییر نمی کند. آنها ممکن است به دلیل تغییرات طبیعی لثه ها و استخوان لق شوند که این به دلیل تحلیل رفتن و جمع شدن استخوان فک و لثه ها می باشد. اگر پروتز شما به درستی در دهانتان قرار نمی گیرد، هرچه سریعتر به دندانپزشک تان مراجعه کنید تا تنظیم های لازم انجام شود.
دستکاری شما به پروتز آسیب رسانده و آن را غیر قابل تعمیر می سازد. پروتزهای نا مناسب که در خانه تعمیر می شوند، لثه، زبان و گونه ها را تحریک می کند. در موارد اورژانس، چسب های پروتز، آنها را تا مراجعه شما به دندانپزشک، سرجای خود نگهمیدارد. اگر پروتز شما لق شده است از دندانپزشک تان بخواهید آن را بررسی کند.
▪ در حال حاضر که من از پروتز کامل استفاده می کنم، آیا واقعاً لازم است مثل قبل بطور مرتب نزد دندانپزشک بروم؟
بله، دندانپزشک دهان شما را معاینه می کند تا هرگونه مشکلی را در لثه ها، زبان و مفصل فک تشخیص دهد. در ضمن از لحاظ سرطان دهان، وضعیت دهان را بررسی می کند. به دلایل بسیاری، افراد مسن بیشتر در معرض بیماریهای دهان و از جمله سرطان دهان هستند.
۹۵ درصد سرطانها در افراد بالای ۴۰ سال دیده می شود. البته تعداد بسیاری از این سرطانها اگر زود تشخیص داده شوند،قابل درمان می باشند. بافتهای دهان نیز به منظور تشخیص علائم سایر بیماریها که اولین علامت بروز آن می تواند در دهان باشد، معاینه و بررسی شوند.
▪ من در جویدن و بلع بعضی غذاها مشکل دارم، آیا واقعاً لازم است من همان غذاها را و با همان تنوعی که قبلاً مصرف می کردم(در سنین جوان تر)، حالا نیز مصرف نمایم؟
حفظ یک رژیم غذایی صحیح برای هر شخصی اعم از پیر یا جوان ضروری است. بعضی افراد مسن به دلیل مشکل در جویدن یا بلع از مصرف بعضی غذاها مثل گوشتها، سبزیجات خام و میوه های تازه خودداری می کنند. این مشکلات ممکن است به دلیل دندانهای دردناک، پروتزهای نا مناسب، خشکبی دهان و یا بروز تغییراتی در عضلات صورت باشد. بعضی دیگر از افراد به دلیل بیماری خاص و یا مصرف داروهای خاصی، احساس تغییر در حس چشایی خود می نمایند.
به دلایل فوق رژیم غذایی افراد مسن اغلب دچار کمبود کلسیم، پروتئین و سایر مواد غذایی ضروری برای سلامت کلی بدن و سلامت دندانها است. شما لازم است رژیم غذایی متعادلی شامل هر ۵ گروه غذایی- شیر و محصولات لبنی، نان و غلات، گوشت ها و حبوبات، میوه ها و سبزیجات داشته باشید. شما ممکن است نیاز به یک مکمل مولتی ویتامین یا مواد معدنی داشته باشید، ولی پزشک خودتان نباشید. این مکمل ها را پس از مشورت با پزشکتان استفاده نمائید.
▪ من برای رفتن نزد دندانپزشک اضطراب دارم، میدانم که لازم است بروم، ولی نمی دانم در این مورد چه میتوانم انجام دهم؟
اضطراب در مورد درمانهای دندانپزشکی غیر معمول نیست. افراد در هر سنی آن را تجربه می کنند. بیماران مسن تر ممکن است کمتر قادر باشند براسترس خود غلبه کنند که ممکن است این امر به دلیل وضعیتهای خاص جسمی آنان مثل کاهش بینایی یا شنوایی باشد. صحبت با دندانپزشک یک جنبه مهم داشتن یک ملاقات دندانپزشکی راحت می باشد.
شما باید احساساتتان را با دندانپزشک و پرسنل مطب در میان بگذارید. اجازه دهید آنها بدانند که شما مضطرب هستید تا درمان شما را مطابق با وضعیت روحی شما به انجام برسانند. تکنیکهای درمانی رفتاری جدید و مرتبط با روانشناسی سبب پیشرفت در زمینه کنترل اضطراب و درد بیماران دندانپزشکی گردیده است.
▪ من در حال حاضر دارویی مصرف می کنم که پزشکم برای من تجویز کرده است. آیا مصرف این دارو بر درمان دندانپزشکی من تأثیری می گذارد؟
وقتی دندانپزشک راجع به تاریخچة پزشکی شما سؤال می کند، سعی کنید کاملترین اطلاعات را در مورد وضعیت سلامتی خود به او بدهید. اگر شما اخیراً در بیمارستان بستری شده اید و یا عمل جراحی داشته اید، یا اخیراً مریض بوده اید، دندانپزشک را در جریان قرار دهید.
به دندانپزشک نام دارو و میزان مصرف و دفعات مصرف آن را بگوئید و نام پزشکی که آن دارو را برای شما تجویز کرده نیز ذکر کنید. اگر دارو را خودتان از داروخانه تهیه کرده و مصرف می کنید به دندانپزشک اطلاع دهید. هرگونه تغییر در وضعیت سلامتی و یا مصرف داروهای خود را به دندانپزشک تان اطلاع دهید. این اطلاعات به وی کمک می کند تا بی خطرترین و مؤثرترین درمان را برای شما انتخاب نماید.
▪ من شنیده ام که ایمپلنت می تواند جایگزین دنچر(دندان مصنوعی) شود. چه چیزی لازم است در مورد آن بدانم؟
ایمپلنت های دندانی راه حل مناسبی برای بیمارانی است که با دنچرهای معمولی، نیازشان برطرف نمی شود و از نظر کارکردی مشکل دارند. گرچه هر بیماری کاندیدای خوبی برای ایمپلنت نمی باشد،تصمیم گیری در این مورد، باید به بعد از معاینه کامل توسط دندانپزشک و بحث در مورد مزایای نسبی و خطرات احتمالی عمل قرار دادن ایمپلنت موکول شود. در مورد مناسب بودن یا نبودن ایمپلنت برای شما، با دندانپزشکتان مشورت کنید.
▪ شنیده ام روشهای زیبایی جدیدی هستند که لبخند و نمای دندانها را زیباتر می سازد. آیا آنها برای افراد مسن مناسبند؟
افراد مسن از بسیاری از این روشها برای زیبایی لبخند و دندانهای خود می توانند بهره ببرند. دندانپزشک روشهای درمانی مناسب شما را برایتان شرح خواهد داد. بخشی از مرحله مسن شدن قبول افزایش سن و داشتن انتظارات منطقی در مورد بهبود ظاهر می باشد. درمان دندانپزشکی برای افراد مسن می تواند راهی مناسب برای تأمین سلامت و داشتن احساسی بهتر نسبت به خود باشد. دهان و دندان ما نقش بسیار مهمی در تکامل روانی و احساس ما در طول زندگی دارند. دندانپزشکی مدرن، روشهای گسترده و متعددی را برای تأمین زیبایی افراد در کلیه سنین ارائه داده است. روشهای زیبایی همراه با بهداشت دهان خوب و ملاقاتهای مرتب با دندانپزشک می تواند به بهبود ظاهر لبخند شما کمک کند.
▪ چرا دندانهای من تیره تر بنظر می رسند؟
این امر به دلیل تشکیل سریع تر و با مقادیر بالاتر پلاک، لایه باکتریایی چسبنده و بیرنگ می باشد. تغییر در عاج، بافت شبه استخوانی زیر مینای دندان نیز ممکن است باعث شود، دندانهای شما تیره تر بنظر آیند.
▪ چرا من به تدریج حس چشایی ام را از دست می دهم؟
شما ممکن است دریابید که به دلیل تغییر در حس چشایی، اشتهایتان کاهش یافته است. عوامل متعددی باعث این امر می شود. علاوه بر کاهش حس چشایی و بویایی به دلیل افزایش سن، بیماریهای خاص، داروها و دنچرها می توانند در کاهش حس چشایی شما دخیل باشند.
● فلوروزیس
یک کودک در طی سالیانی که دندانها تشکیل می شوند و تکامل می یابند اگر فلوراید زیادی دریافت کرده باشد ممکن است دچار نقصی در مینای دندان شود که فلوروزیس نامیده می شود. مصرف مقدار زیاد فلوراید خوراکی می تواند روی مینای دندان ایجاد نقص و آسیب نماید.
▪ چگونه فلوروزیس مینا می تواند ایجاد نگرانی کند؟
نمای فلوروزیس در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است بصورت تغییر رنگ و یا لکه های قهوه ای رنگ و نواقص مینایی ظاهر شود. مینا ممکن است حفره حفره، خشن و ناصاف شود و تمیز کردنش مشکل شود. در موارد خفیف یکسری لکه های سفید رنگ کوچک که اغلب قابل توجه نمی باشد دیده می شود.
▪ چگونه کودکی مبتلا به فلوروزیس مینای می شود؟
با خوردن مقادیر زیاد از حد فلوراید با توجه به سن و وزن کودک در طی سالیانی که دندانها تشکیل و تکامل می یابند ممکن است فلوروزیس ایجاد شود. مصرف اضافی فلوراید ممکن است به طرق مختلف اتفاق بیفتد: نخست اینکه، آب شرب شهر دارای فلوراید باشد یعنی فلوراید به آن افزوده شده باشد و کودک نیز فرآورده فلورایدی استفاده کند. سوم اینکه، کودکان ممکن است مقدار زیادی خمیر دندان فلورایدی استفاده کرده و آن را به هنگام مسواک زدن ببلعند.
▪ چگونه می توان از فلوروزیس جلوگیری کرد؟
قدم اول، مشاوره با دندانپزشک اطفال می باشد. وی از مقدار فلوراید آب آشامیدنی مطلع بوده و در صورتیکه بچه ای نیاز به فلوراید اضافی داشته باشد مقدار و نحوه مصرف را تعیین می کند. قدم دوم، مشاهده مقدار مصرف خمیر دندان می باشد. کلاً مقدار کمی خمیر دندان باید بر مسواک گذاشته شود. به بچه یاد بدهید که خمیر دندان را نخورد و بعد از شستن دندانها آب دهان را بیرون بریزد.
▪ با این اوصاف آیا باید مصرف فلوراید را کنار گذاشت؟
خیر، فلوراید از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند و نقش مهمی برای داشتن دندانهای سالم و بالتبع داشتن لبخندی پر نشاط برای تمام لحظات عمر ایفا می کند. کودک بایدفلوراید را مصرف کند،اما نه به مقدار خیلی زیاد. با کمک دندانپزشکان فلوراید را می توان به قدر کافی و با خیال راحت مصرف کرد.
▪ آیا فلوروزیس قابل معالجه می باشد؟
فلوراید جزئی از ترکیب دندان می باشد و نمی توان آن را برداشت ولی اگر اثر فلورویس بر دندانهابزرگ و چشمگیر باشد میتوان درمانهای خاص دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی آنها را اصلاح نمود. اگر کودک شما از فلوروزیس رنج می برد دندانپزشک اطفال میتواند در مورد روشهای دندانپزشکی که به کمک آن شانس اینکه لبخند و اعتماد بنفس از دست رفته، به کودک شما بازگردانیده شود را به شما توضیح داده و یا اقدام نماید.
● دندان قروچه (براکسیزم)
اگر شما دندانهایتان را بهم بسائید و یا فکهایتان را بهم فشار دهید، این کار دندان قروچه نامیده می شود که اغلب هنگام خواب رخ می دهد و علاوه بر استرس و اضطراب بواسطه خواب، جفت شدن غیر طبیعی دندانها و شکستن یا از دست رفتن دندانها را بدنبال دارد.
علائم آن عبارتند از: درد در فک و یا داشتن سردردهای مبهم می باشد و حتی ممکن است به علت سایش شدید، دندانها دردناک و یا لق باشند، در حدی که حتی منجر به بروز شکستگی آنها گردد.
برای محافظت دندانهای شما در طول خواب، دندانپزشک می تواند برای شما یک محافظ دهانی بسازد.
اگر استرس علت اصلی آن می باشد، لازم است تا راهی برای ریلکس شدن خود بیابید. درمانهای فیزیکی، شل کننده های عضلانی، مشاوره و حتی ورزش ممکن است به شما کمک کند تا از این فشارهای روانی رهایی یابید. گاهی نیز علت دندان قروچه جفت شدن ناصحیح دندانها و وجود نقاط تماس مخرب می باشد، در این خصوص متخصصین پروتز با ساخت پلاکهای خاص، قادر به درمان شما می باشند.
● سرطان دهان
▪ اهمیت تشخیص زودرس:
امروزه تشخیص اولیه و زودرس سرطان دهان خیلی آسان تر از گذشته است. از طرفی تشخیص سرطان در مراحل اولیه یعنی زمانیکه شانس بهبودی بیمار بالاست. میزان مرگ و میر در اثر سرطانهای دهانی بیش از سایر سرطانهای ناحیه سر و گردن و یا سرطانهای پوست این ناحیه می باشد، بطوریکه تقریباً فقط نیمی از بیماران دچار سرطان دهان بیش از ۵ سال عمر می کنند.
▪ آنچه شما باید در مورد سرطان بدانید:
- شروع آن اغلب به صورت بروز یک ضایعه و یا یک قسمت سفید یا قرمز رنگ است که در هر نقطه دهان ممکن است دیده شود.
- اغلب در افرادی اتفاق می افتد که از اشکال مختلف تنباکو استفاده می کنند. استفاده توأم از الکل و سیگار خطر ابتلا را به شدت افزایش می دهد.
- در حال حاضر بیش از ۲۵% موارد ابتلا در افرادی دیده می شود که فقط سیگار می کشند و سایر عوامل مستعد کننده در آنها دیده نمی شود.
▪ معاینه منظم بسیار حائز اهمیت است:
معاینه منظم و پریودیک دهان و دندان برای تشخیص زودرس ضایعات سرطانی و پیش سرطانی بسیار ضروری است. زیرا ممکن است این ضایعات در مراحل اولیه بسیار کوچک و غیر قابل توجه باشند، اما فوق العاده خطرناکند.
▪ در طی معاینات اولیه چه مواردی مشاهده می شود؟
دندانپزشک شما ابتدا باید دهان شما را به دقت معاینه کند. در حدود ۱۰% از معاینات دهانی ضایعات کوچک، کسطح، سفید و بدون درد دیده میشود. البته اغلب این ضایعات خطرساز نیستند اما به هر حال بعضی از آنها ممکن است ضایعه سرطانی باشند. معمولاً ضایعات خطرناک در هنگام معاینه از ضایعات بی ضرر تشخیص داده می شوند، هرچند بهترین روش انجام آزمایش بر روی این ضایعات است.
در صورتیکه شما یک زخم بر روی مخاط دهان خود (به همراه یکی از عوامل مستعد کننده) داشته باشید، دندانپزشک آنرا درمان می کند و از شما می خواهد برای معاینه مجدد مراجعه کنید. معمولاً چنانچه دندانپزشک به یک ضایعه برخورد کند که به نظر بی ضرر می رسد و علت واضح و مشخصی ندارد، از لحاظ سطحی آن زخم یک نمونه بافتی تهیه میکند که تهیه آن دردناک نیست.
در صورتیکه این نمونه حاوی سلولهای مشکوک باشد، باید سایر مراحل تشخیص طی شود. اما در صورتیکه ضایعه از نظر دندانپزشک مشکوک به ضایعه سرطانی باشد، تحت بی حسی موضعی نمونه بافتی از مناطق عمقی تر ضایعه تهیه می شود تا بررسی دقیق تری انجام شود.
از خود محافظت کنید ؛ علائم اولیه و زودرس را بشناسید و بطور منظم به دندانپزشک خود مراجعه کنید؛
« سرطانهای دندان ابتدا اغلب به صورت لکه های قرمز یا سفید کوچک و یا بصورت زخم در هر ناحیه از دهان ظاهر می شوند».
▪ سایر علائم سرطانهای دهان عبارتند از:
- زخمی که به آسانی دچار خونریزی می شود و بهبود پیدا نمی کند.
- تغییر رنگ بافت مخاطی دهان.
- وجود یک لکه ضخیم و برجسته با سطح زبر که شبیه به دمل است.
- درد، حساسیت یا بی حسی در هر ناحیه از دهان و یا در ناحیه لبها. بیاد داشته باشید که بایدبطور منظم به دندانپزشک خود مراجعه کنید، زیرا در بسیاری از مناطق دهان خودتان قادر به مشاهده این ضایعات نیستند. چنانچه یکی از علائم فوق را در خود مشاهده کردید، بدون معطلی به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک شما مهارت و ابزار لازم را دارد تا وجود ضایعات سرطانی و پیش سرطانی را در دهان شما تشخیص دهد. شما با کمک دندانپزشک خود می توانید با سرطان دهان بجنگید و در برابر آن پیروز شوید.
▪ آنچه لازم است درباره درمان سرطان دهان بدانید:
بطور متوسط در حدود یک سوم بیماران مبتلا به سرطان متعاقب درمان بیماری خود دچار عوارض دهانی می شوند. به همین دلیل بیماران سرطانی باید قبل و در حین درمان سرطان خود تحت معاینه دندانپزشکی قرار گیرند تا از سلامت دندانها و مخاط دهان خود مطمئن شوند تا به این ترتیب میزان عوارض دندانی و دهانی در آنها به حداقل برسد. بعنوان مثال اغلب افرادیکه تحت رادیوتراپی در ناحیه سر و گردن قرار می گیرند، دچار عوارضی از قبیل خشکی دهان، حساسیت مخاطی، حساسیت دندانها، پوسیدگی وسیع دندانی و مشکل در حین بلع می شوند.
شیمی درمانی نیز تأثیرات مشخص و واضح بر روی مخاط دهان و دندانها دارد. به دلیل جلوگیری از بروز این مشکلات و یا حداقل کاهش میزان صدمات وارد به دهان و دندان دندانپزشک و سرطان شناس باید قبل و در حین درمان با یکدیگر همکاری نزدیک داشته باشند.
در طی مدت زمانی که شما تحت درمان سرطان ناحیه سر و گردن می باشید، باید دندانهای خود را حداقل دوبار در روز با احتیاط مسواک بزنید، مگر اینکه دندانپزشک به شما روش دیگری پیشنهاد کند. ممکن است دندانپزشک علاوه بر مسواک روزانه استفاده از دهانشویه را هم تجویز کند. در صورتیکه شما دچار عارضه خشکی دهان بشوید، دندانپزشک بادی جایگزینی برای بزاق دهان به شما معرفی کند مانند بزاق مصنوعی.
استفاده از فلوراید هم روشی است که برای کم کردن پوسیدگی دندانها مورد استفاده قرار می گیرد. به دلیل اینکه بروز عفونتهای دهانی ممکن است سبب ایجاد گرفتاری جدی برای شما شود. در صورت بروز این عفونتها باید بلافاصله به دندانپزشک و یا پزشک خود مراجعه نمائید.
● حقایقی در مورد سرطانهای دهانی
▪ مصرف سیگار همراه با مصرف زیاد الکل از مهمترین عوامل مستعد کننده سرطانهای دهان می باشند.
▪ بروز سرطانهای دهانی در افراد بالای ۴۰ سال به مراتب بیش از افراد زیر ۴۰ سال می باشد.
▪ مطالعات نشان می دهند مصرف میوه و سبزیجات به مقدار زیاد احتمالاً از رشد و نمو ضایعات سرطانی جلوگیری میکند.
▪ سرطانهای دهان ممکن است بر روی هر کدام از نواحی دهان مشاهده شوند، از جمله: لثه ها، مخاط گونه، زبان، کام نرم و سخت.

ریزش مو در خانمها بیشتر از مردان دارای تغییرات دوره ای است به عنوان مثال در فصل ریزش مو در زنان خاصی ریزش موی آنها شدید شده و هر سال این روند تکرار می شود و یا بعد از زایمان و بعد از یائسگی موی زیادی از دست می دهند. حجم موی زنان معمولا با افزایش سن کم می شود و یا بعضی افراد از نظر ژنتیکی موهای نازک و کم پشتی دارند و از زمان کودکی کم مو بودند این موارد کاملا طبیعی بوده و احتیاج به درمان خاصی ندار.۰ بسیاری از زنان با این تغیرات به خوبی کنار آمده و با آن زندگی می کنند ولی اکثریت فعال تر برخورد کرده و به دنبا ل هر درمانی می روند.البته در صورتی که مشکل روانی برای فرد ایجاد کند درمانهای قابل دسترسی موجود می باشد.
در مقابل شرایطی وجود دارند که عوامل دیگری مثل بیماری،تغییرات هورمو نهای داخلی و مصرف تعدادی از دارو ها و فاکتورهای محیطی و ژنتیکی باعث ریزش موی کامل می شوند این موارد به درمان داروئی یا جراحی نیاز داشته و حتما از طرف بیمار باید جدی گرفته شود.
به نظر بسیاری از مردم طاسی مختص مردان می باشد و خانم ها موهایشان را از دست نمی دهند اما حقیقت چیز دیگری است میلیونها زن در دنیا از طاسی رنج می برند و سالیانه به تعداد آنها افزوده می شود. وراثت عامل پرقدرتی در طا سی زنان می باشد یک زن از هر چهار زن این نوع طاسی را تجربه می کنند
. بعضی از زنان در مورد از دست دادن موی خود با هیچ کس صحبتی نمیکنند زیرا به تصور آنها ریزش مو و طا سی فقط مختص آقایان است و برای خانمها کاملا غیر طبیعی است بنابر این از نظر روحی بسیار آشفته می شوند و احساس اضطراب شدید و کاهش جذابیت ،کیفیت زندگی آنها را تهدید می کند. اگر از دست دادن مو تا این حد باعث مشکلات روانی شود،خانواده،دوستان و پزشک آن فرد بایستی تا حد ممکن به او کمک کند.
علت ریزش مو برای فهم علت ریزش مو بایستی اطلاع دقیقی از مراحل سیکل طبیعی رشد مو داشته باشیم. موهای انسان به طور طبیعی با یک روش دوره ای رشد می کنند که سیکل رشد مو نامیده می شود (یک مرحله رشد ویک مرحله استراحت و در نهایت ریزش).
مرحله رشد یک فولیکول با فولیکل همسایه متفاوت میباشد و به این حالت رشد موزائیکی گفته می شود. مدت آناژن (فاز فعال یا رشد ) ۲-۸ سال کاتاژن (فاز تحلیل رونده ) ۲=۴ سال تلوژن (فاز استراحت ) ۲-۴ ماه طول مدت هر کدام از این فازها با توجه به سن، ،شرایط تغذیه،فاکتورهای هورمونی و عوامل فیزیولوژیک و پاتولوژیک بدن می توانندتغییر کند.
یک فولیکول مو در مرحله آناژن به بلند ترین طول خود رسیده و تا عمقی ترین ناحیه درم پایین می رود در محکمترین حا لت ممکن قرار داردبعد از مدتی فولیکل وارد مرحله کاتاژن شده در این مرحله تغییرات تحلیل برنده کوچک شدن و کوتاه شدن فولیکل شروع می شود و طول آن تا ۱.۶ طول آناژن کوتاه میشود قسمت انتهائی آن (درمال پا پیلا ) جدا می شود در این زمان مو وارد فاز استراحت یا تلوژن شده و ۲ تا ۴ ماه در این حالت رکود به سر می برد وقتی یک فولیکل جدید از درمال پاپیلای باقی مانده شروع به رشد کردموی در حال استراحت ریزش پیدا می کند و یک موی جدید از جای خالی آن خارج میشود .
در حالت طبیعی ۹۰% موها در فاز رشد می باشند و ۱۰% در فاز استراحت و به طور متوسط روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ تار موی تلوژن به هنگام شستن مو و شانه کردن ریزش پیدا می کنندپس همچنان که یک مو می ریزد موی جدید جای آن را می گیرد. مشکل زمانی آغاز میشود که موهای ریزش یافته بیشتر و سریعتر از موهای رویش یافته جدید ضعیف شود یا سیکل رشد آنها کوتاه شود و نتواند به حداکثر رشد آناژن برسد در این حالت بعد از مدتی از تعداد کل موها کاسته شده و یا ممکن است موها نازک تر شده وفرد متوجه کاهش حجم موهایش شود.این،علت اصلی ریزش مو می باشد عوامل مختلفی می توانند روی سیکل رشد مو اثر گذاشته و باعث ریزش موقت و یا دائمی شوند.
● انواع ریزش موی زنان
۱) الگوی منتشر
۲) الگوی مردانه
۳) ریزش منطقه ای ۱
● الگوی منتشر DIFFUSED PATTERN معمول ترین ریزش مو در خانمها طاسی منتشر می باشد. در این نوع طاسی موها در ناحیه وسیعی از سر نازک شده و تراکم آن کم می شود البته معمولا خط موی پیشانی باقی می ماند. عوامل مختلفی می توانند این نوع طاسی را ایجاد کنند در بیشتر موارد علت این نوع ریزش، ژنتیکی می باشد البته بیماریها و دارهای خاصی هم می توانند باعث ریزش منتشر شوند. از جمله:
الف) فاکتور ژنتیکی:
طاسی ارثی در خانمها آندروژنیک (ANDROGENETIC) یا الگوی زنانه (FEMALE PATTREN) نامیده می شود و ژن آن از پدر و مادر منتقل شده و به صورت اتوزومال مغلوب ظاهر می شود.
در زنانی که دچار این نوع ریزش می شوند فولیکولهای مو از نظر ژنتیکی نسبت به تستوسترون بسیار حساس می باشند و با وجود طبیعی بودن سطح هورمون موها از پشت خط موی فرونتال شروع به نازک شدن کرده و به سمت پایین پشت و کناره سر کشیده می شود معمولا در سنین ۴۰ تا ۵۰ ظاهر می شود و در مواردی هم در سن ۲۰ سالگی اتفاق میافتد.
خوشبختانه در اکثر موارد خط موی فرونتال حفظ شده و مانند مردان عقب رفتن موهای پیشانی ایجاد نمی شود شواهد نشان داده در افرادی که از نظر ارثی مستعد طاسی هستند مصرف قرص های ضد بارداری سن شروع ریزش موی آنها را پایین آورده و زودتر دچار طاسی میشوند بنابراین در افرادی که سابقه خانوادگی طاسی زنانه دارند بهتر است این قرص را مصرف نکنند. اگر خانمی به این نوع ریزش مو مبتلا شد بایستی تمام علتهای موثر در زیرش مو (انواع بیماریها، مشکلات هورمونی، کم خونی، استرس) بررسی شوند در صورتی که هیچ گونه مشکل داخلی وجود نداشت تشخیص اصلی ریزش موی ارثی می باشد.
ب) بیماریها و شرایط خاصی که باعث ریزش موی منتشر در زنان می شود بعد از یائسگی، بیماری تخمدان پلی کیستیک، بیماری تیروئید، بیماری بافت همبند مثل لوپوس بعد از یائسگی به دلیل کاهش استروژن ریزش مو افزایش می یابد. در خانمها هورمون استروژن یک اثر محافظتی قوی بر مو و پوست دارد. تغذیه نامناسب بعد از مدتی تغذیه نامناسب بدن با کمبود ویتامین، کم خونی، کمبود پروتئین و کالری، کمبود روی و اسید های چرب ضروری، مواجه شده و هر کدام از این کمبودها می توانند باعث ریزش شدید مو شوند.
البته اثر آنها موقت بوده و در صورتی که کمبودها اصلاح شوند ریزش مو طبیعی می شود. خانمهایی که خونریزیهای ماهیانه شدید دارند در معرض کمبود آهن می باشند و در صورتی که این کمبود توسط تست آزمایشگاهی تشخیص داده شد حتما بایستی به دنبال درمان آن باشند زیرا می تواند یک عامل پر قدرت در ریزش موی خانمها باشد. همچنین افزایش ویتامین آ در بدن می تواند باعث ریزش مو شود.
تلوژن افلوویوم یا ریزش با تاخیر ناشی از استرس و دارو استرس می تواند عامل مهمی ریزش مو محسوب شود. به طور طبیعی ۱۰-۵۰% از موهای سر در مرحله استراحت به سر میبرند یک استرس شدید باعث می شود درصد زیادی از موها دریک زمان وارد مرحله تلوژن شوند و رشدشان متوقف می شود. چند ماه بعد از استرس وارد شده موهای در حال استراحت دچار ریزش شده و این ریزش به حدی شدید می باشد که باعث نگرانی فرد می شود این استرس می توان شامل: یک ضربه روحس ناگهانی (مرگ یکی از نزدیکان، از دست دادن شغل، جدایی)، بیماری (تب شدید، عفونت، آنفلوآنزا و ...) خستگی شدید ناشی از کار زیاد و داشتن جراحی باشد چون این حادثه چند ماه قبل اتفاق افتاده فرد ریزش موی خود را به آن نسبت نمی دهد این یک شرایط موقتی می باشد و طی چند ماه موهای جدید با سیکل طبیعی شروع به رشد می کنند و در سیکل آینده درصد زیاد از موها وارد مرحله استراحت
تعداد نسبتا زیادی از داروها می تواند باعث پدیده تلوژن افلوویوم شود البته این ریزش موقتی است و با قطع مصرف دارو مشکل بر طرف می شود.
۱) داروهای رقیق کننده خون مثل وارفارین و هپارین
۲) داروهای ضد تشنج: دیلانتین
۳) داروهای ضد نقرس: کولشیسین و آلوپورینول
۴) داروهای ضد فشار خون به خصوص بتابلوکر
۵) داروهای ضد التهاب: پردنیزولون
۶) داروهای پایین آورنده کلسترول
۷) داروهای ضد افسردگی: لیتیوم
۸) داروهای ضد بارداری
۹) مصرف زیاد ویتامین آ
۱۰) داروهای لاغری و کوکائین
● آناژن افلوویوم یا ریزش ناگهانی
آناژن افلوویوم شرایطی است که درصد زیادی از موهای در حال رشد به طور ناگهانی ریزش پیدا میکنند. شیمی درمانی و رادیو تراپی روی سلولهایی از بدن که به سرعت تقسیم می شوند مثل سلولهای سرطانی اثر کرده روی آنها هم اثر کرده و باعث از بین رفتن فولیکولها میشود. البته این حالت هم موقت بوده و چند ماه بعد از توقف شیمی درمانی موها شروع به رشد می کنند.
فاکتورهای شیمیایی مواد شیمیایی که در رنگ کردن موها، فر کردن، صاف کردن و دکلره استفاده می شوند می توانند باعث خشک شدن و خورد شدن موها شده و ریزش موقت ایجاد کنند در مواردی این ریزش موها دائم شده و موهای ریخته شده دوباره رشد نمی کنند.
▪ ریزش مو با طرح مردانه
در زنان در این نوع ریزش مو مانند مردان عقب رفتن خط موی پیشانی و خالی شدن وسط سر دیده میشود
. در این زنان موها در جلو و وسط سر نازک شده در حالی که در ناحیه پشت و کناره ها موها ضخیم و پر تراکم می باشد این نوع ریزش مو در اثر افزایش غیر طبیعی سطح هورمون مردانه می باشد در صورتیکه این افزایش با تست آزمایشگاهی مشخص شد مصرف داروهای آنتی آندروژن و محلول موضعی مینوکسیدیل تا حد زیادی از ریزش بیشتر جلوگیری میکند.
این زنان به دلیل داشتن موهای خوب و پر تراکم در ناحیه پشت سر کاندید مناسبی برای جراحی پیوند مو می باشند. کوچک سازی یا مینیاتوری شدن موها به دنبال اثر تستوسترون مقداری هورمون مردانه تستوسترون در بدن زنان وجود دارد در سلولهای خاصی از بدن هورمون تستوسترون به هورمون قوی تر دی هیدروتستسترون (DHT) تبدیل می شود البته این کار توسط آنزیم ۵- آلفا ردوکتاز انجام می شود. در درمال پاپیلای فولیکول مو گیرنده های زیادی برای هورمون DHT وجود دارد و این هورمون از طریق کوتاه کردن سیکل رشد مو باعث میشود موی ضخیم در فولیکولهای حساس موی سر به موی کرکی و نازک تبدیل شود در واقع یک فولیکول قبل از رسیدن به مرحله آخر رشد به طور زودرس وارد فاز استراحت شده و رشد بیشتر آن متوقف می شود بنابراین موهای درآمده نازکتر به نظر می رسند تا اینکه دیگر مویی از آن فولیکول رشد نمی کند.
● ریزش موی منطقه ای
شایع ترین عواملی که می توانند باعث ریزش مو در یک قسمت سر شود:
۱) Alopecia areata (آلوپسیا آراتا): در این حالت قسمتی از موها به صورت گرد و سکه مانند به طور ناگهانی دچار ریزش می شوندو به ندرت ممکن است تمام سر و حتی ابرو و مژه هم مبتلا شوند. این نوع ریزش منطقه ای با درمان های دارویی برطرف می شوند و انجام پیوند مو در این نوع ریزش صحیح نیست.
۲) Tropecia Alopecia (آلوپسیا ناشی از کشش): در صورتی که موها آرایش خاصی داشته باشند که از ناحیه شقیقه ها و جلوی پیشانی به طور مرتب تحت کشش باشند باعث از بین رفتن فولیکولها در این ناحیه شده این نوع ریزش به خوبی به وسیله جراحی پیوند مو اصلاح می شود.
۳) Trichotillomania (تریکوتیلومانیا) : یک نوع اختلال روانی است و بیشتر در زنان جوان دیده می شود.فرد موهای خود را به دور انگشتان پیچیده و با کشش محکم انها را میکند.
۴) Face lift and brow lift procedures : در جراحی کشیدن صورت و بالا بردن ابروها نزدیک نایه برش جراحی یا در خط پیشانی ناتحیه شقیقه ها موها از بین می روند.
این افراد کاندید خوبی برای حرا حی پیوند مو می با شند.
۵) Tinea capitis : یک نوع عفونت قارچی در سر می باشد و باعث ایجاد تکه های قرمز بدون مو یا همراه با موهای شکسته می شود. درمان درمان طاسی قدمت طولانی داشته و زنان و مردان از ۵۰۰۰ سال پیش به دنبال درمنی برای ریزش موی خود بوده اند.
چون به نظر آنها داشتن مو مترادف است با جوانی، زیبایی، زنده دلی، اطمینان و اعتماد به نفس. اولین درمانها از نسلی به نسل گذشته و اکنون در کتابخانه های پزشکی شفا دهنده های مصر قدیم گنجانده شده است. خوشبختانه امروزه ما در زمانی زندگی میکنیم ه انواع درمانهای دارویی و جراحی برای ریزش مو وجود داشته و طاسی را به طور کامل میتوان درمان نمود.
باتوجه به علتهای متفاوت ریزش مو اولن و ممترین قدم در درمان آن تشخیص دقیق علت میباشد. در مواردی که بیماری یا اختلال هورمونی و یا کمبود تغذیه عامل ریزش مو باشد بایستی به دنبال درمان کامل علت زمینه ای باشیم .
چه زنانی می توانند بهترین کاندید پیوند مو باشند.؟ به دنبال پیشرفت علم و دست یابی به تکنیک های جدید جراحی این امکان برای زنان وجود دارد که بتوانند دوباره به موهای زیبای از دست رفته خود برسند. روش فولیکولار یونیت جدیدترین تکنیک در پیوند مو میباشد که باعث ایجاد یک خط موی کاملا طبیعی میود و با این روش زیباترین نتایج را در بیماران میتوان دید.
به طوری که بقیه افراد قادر به به تشخیص ان نخواهند بود. این جراحی به صورت سرپایی با بیحسی موضعی انجام شده و در این عمل یک نوار بباریک از ناحیه پشت سر برداشته شده و به واحد های فولیکولی تقسیم شده و در قسمت جلوی سر کاشته میشود. افرادی که موهای پشت سرشان از تراکم بالایی برخوردار باشد کاندید خوب برای این جراحی می باشند.
▪ زنانی با ریزش موی طرح مردانه ک در این افراد به دلیل سطح بالای هورمون آندروژن ناحیه پیشانی و فرق سر دچار یزش شده و در قسمت پشت سر تراکم خوبی دارند. به دنبال درمان هورمونی برای ترمیم موهای ریخته شده میتوانند از پیوند مو استفاده کنند.
▪ زنانی با ریزش منطقه ای ناشی از کشیدن موها و یا بعد از جراحی کشش صورت و بالابردن ابرو
▪ زنانی که دارای طاسی ژنتیک منتشر می باشند معمولا در ناحیه پشت سر تراکم خیلی بالایی ندارند . البته این افراد می توانند پیوند مو انجام دهندو با انجام پیوند تراکم مو در قسمت جلوی سرشان افزایش یافته و ظاهر زیباتری پیدا میکنند ولی بایستی توقع و انتظارات آنها از جراحی واقع بینانه باشدو بعد از جراحی منتظر یک تراکم بسیار بالا نباشند.

منبع:

مرکز پیوند موی جردن

دندان ها ی دائمی به طور طبیعی تماس ملایمی با یکدیگر دارند به گونه ای که وقتی یک نخ دندان را از بین آن ها رد می کنید با یک صدای کلیک از بین دندان ها رد می شود.ولی در برخی از افراد بین دندان ها فاصله وجود دارد وزیبائی فرد تحت تأثیر قرارمی گیرد.فاصله بین دندان ها به دلایل مختلفی به وجود می آید که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
۱) بزرگ تر بودن اندازه فک نسبت به اندازه دندان ها: دراین افراد بین تمام دندان ها فاصله وجود دارد.
۲) نداشتن برخی از دندان ها: در برخی افراد یک یا چند دندان از ابتدا وجود ندارد و همین مسئله باعث می شود بین دندان ها فاصله ایجاد شود.
۳) وجود دندان های اضافی در فک: در برخی افراد یک دندان اضافی بین دو دندان جلو وجود دارد وهمین مسئله باعث فاصله بین دندان ها می شود.
۴) وجود فرنوم بزرگ بین دندانی :فرنوم محل چسبندگی عضلات لب به فک بالا می باشد که به صورت پرده ای می باشد که می توان آن را از داخل لب بالا لمس کرد.درصورتی که این فرنوم بزرگ باشد ودر رویش دندان های جلو اختلال ایجاد کند بین دندان ها فاصله ایجاد می شود.
۵) از دست دادن یرخی دندان ها:درصورتی که دندانی از دست برود سایر دندان ها به سمت محل بی دندانی حرکت کرده ونظم دندان ها از بین می رود.در این حالت فاصله های غیر قرینه وبسیاربدشکلی در دندان ها ایجاد می گردد.
۶) بیماری های لثه:بافت نگهدارنده دندان اگر بیمار شود دندان ها حرکت کرده وفاصله هی زشتی در دندان ها ایجاد می گردد.
باید توجه داشت دندان های شیری کودکان به طور معمول فاصله دار هستند ونیازی به درمان یا مراقبت ویژه ای از این نظر ندارد.در ضمن در کودکان ۷ساله که دندان های شیری جلو می افتد ودندان های دائمی درمی اید ابتدا بیین این دندان ها فاصله وجود دارد.این فاصله تاسن دوازده سالگی ورویش دندان های نیش بسته می شود.
● درمان فاصله بین دندان ها:
همانطور که گفته شد فاصله دندان ها فرد را از تظر زیبائی با مشکل مواجه می کند ودر بسیاری از موارد بر روی اعتماد به نفس وروابط اجتماعی وی تأثیر منفی می گذارد.درمان فاصله بین دندان ها در درجه اول حذف عامل بوجود آورنده است به عنوان مثال در صورتی که دندان اضافی بین دودندان جلو وجود دارد باید در اولین فرصت خارج شود .
فرنوم بزرگ را نیزمی توان با جراحی حذف نمود.دندان هائی که از دست می روند باید هرچه زودتر جایگزین گردند که باعث به هم ریختگی سایر دندان ها نشود.
یکی از روش های بستن فاصله بین دندان ها به خصوص در سنین پائین درمان ارتودنسی است . با این درمان می اوان بسیاری از موارد فاصله بین دندان ها را برطرف نمود.ولی بسیاری از افراد بزرگ سال نمی توانند به راحتی با درمان های ارتودنسی کنار بیایند و روش های دیگر که سریعتر به نتیجه برسد را ترجیح می دهند.از طرفی برخی از موارد فاصله های دندانی به راحتی با درمان های باندینگ درمان می شود وبه کارگیری روش های وسیع ارتودنسی در آن ها منطقی به نظر نمی رسد.
▪ باندینگ :
یکی از مهمترین روش های بستن فاصله بین دندان ها است .این روش بدین صورت است که مواد ترمیمی همرنگ دندان به کمک چسب های مخصوص (باندینگ) به کناره دندان ها اضافه شده وفرم داده می شود تا دندان ها به صورت طبیعی در آیند .
با این روش می توان دندان ها را به شکل جدید درآورد وطرح لبخند وی را تصحیح نمود.استفاده از این روش به طور معمول نیازی به تراش دندان ندارد.
▪ ونیر های چینی :
ونیرهای چینی یا لامینیت ها قطعات نازکی از جنس چینی هستند که به جای مینای دندان قرار می گیرد ودرمان مناسبی برای فاصله دندان ها درمواردی است که همه دندان های جلو درگیر هستند.استفاده از این نوع درمان هنگامی که فقط یک فاصله بین دندان های جلو وجود دارد منطقی به نظرنمی رسدمگر این که اهداف دیگری نظیر تصحیح رنگ وفرم دندان ها نیز مدنظر باشد.در این روش سطح روئی دندان بین ۰.۵ تا ۰.۷ میلیمتر تراش می خورد.
بیماری که مشاهده می کنید خانم ۲۵ ساله ای است که برای درمان فاصله دندان ها به مطب اینجانب مراجعه نموده است.معرف وی خواهرش می باشد که حدود سه سال پیش برای همین درمان به مطب مراجعه نموده وبه روش باندینگ مورد درمان قرار گرفته است.
در معاینه دندان های این خانم مشاهده می شود که دو دندان وی (دندان های شماره ۲) وجود ندارد.دندان های نیش به سمت جلو حرکت کرده اند وتا حدودی جای دندان هی لترال را پرکرده اند.فاصله نسبتا" زیادی بین دندان های جلو وجود دارد.
روش های مختلف درمان نظیر ارتودنسی وکاشت دندان وباندینگ برای وی توضیح داده می شود.بیمار به دلایل مادی امکان انجام درمان های وسیع نظیر ارتودنسی وایمپلنت را ندارد.درمان باندینگ گزینه انتخابی است.در طی یک جلسه یک ساعته دندانپزشکی وبدون بی حسی ویا تراش وسیع دندان ها درمان باندینگ وتغییر فرم دندانهای نیش انجام می گردد.نتیجه حداقل برای من، دستیارانم ،بیمار وهمراهانش فوق العاده است.